การรักษามะเร็งและแนวโน้มในอนาคต (ตอน 1)

มะเร็ง

การรักษามะเร้งนั้น นอกจากหลักการสำคัญคือ รู้เร็ว รักษาได้ หายขาด แต่ปัญหาที่มะเร็งยังทำให้คนไทยเสียชีวิตคือ

  1. ทำอย่างไร ให้รู้เร็วว่าเป็นมะเร็ง
  2. รักษาตามมาตรฐาน ตามระยะโรค และการรักษาเสริม แก้ไขผลข้างเคียงจากการรักษา และการรักษาโรคร่วม
  3. ทำอย่างไรไม่ให้เป็นซ้ำ และทราบแต่แรกว่าเริ่มมีมะเร็งกลับมาและจัดการ

เรามาลองขยายความกันทีละข้อนะครับ

  1. การหามะเร็งระยะแรก มะเร็งส่วนใหญ่ไม่มีอาการ นอกจากมะเร็งที่เป็นก้อนโตขึ้นชัดหรือมีเลือดออกจากทวาร ดังนั้นจึงมีแนวคิดในการ “คัดกรองมะเร็งตั้งแต่ไม่มีอาการ” โดยเลือกกลุ่มที่เสี่ยงมาจัดการเป็นพิเศษ (personalized cancer screening) และปรับการตรวจคัดกรองมะเร็งให้ได้ประสิทธิภาพดีขึ้น เนื่องจากเราเห็นได้ว่ามีผู้ป่วยมะเร็งทั้งที่ตรวจสุขภาพประจำปี รวมทั้งตรวจสารบ่งชี้มะเร็งและพบว่าเป็นปกติ จึงมีการเพิ่มการตรวจมะเร็งของอวัยวะ เช่น เอ็กซเรย์ปอด เต้านม, การตรวจภายในสตรี, ส่องกล้องหาติ่งเนื้อลำไส้ก่อนเป็นมะเร็ง ซึ่งการตรวจเหล่านี้มีข้อมูลชัดเจนว่าถ้าตัดออกแล้วจะไม่เป็นมะเร็ง

แต่คำถามคือใครจะได้ประโยชน์สูงสุดจากการตรวจที่มีค่าใช้จ่ายสูงเหล่านี้??

 

แนวทางการพัฒนาการตรวจหามะเร็งระยะแรกในปัจจุบัน

  • การตรวจหามะเร็งปอดระยะแรกที่เอกซเรย์ปอดหาไม่เจอ ได้แก่ การที่คนกลุ่มเสี่ยงคือ ได้รับควันบุหรี่มานานเข้ารับการตรวจ Low dose CT scan ซึ่งหามะเร็งได้เร็วและเจอตั้งแต่ก้อนยังเล็ก และสามารถตัดออกได้
  • ใช้การตรวจพันธุกรรมของเชื้อไวรัส HPV ร่วมกับการตรวจภายในแบบใหม่ (Thin prep and HPV DNA test) เพื่อบอกความเสี่ยงและปรับความถี่ห่างในการตรวจภายใน (ถ้ามีเชื้อ เท่ากับเสี่ยงต้องตรวจบ่อย)
  • ใช้การตรวจพันธุกรรมของเชื้อไวรัส EBV เพื่อบอกความเสี่ยงมะเร็งหลังโพรงจมูก ในญาติของผู้ป่วย เพื่อวางแผนส่องกล้องตรวจอย่างเหมาะสม
  • การตรวจยีนมะเร็งเต้านมและรังไข่แบบเกี่ยวกับพันธุกรรม หรือยีน BRCA เพื่อวางแผนกำหนดการตรวจหาก้อนเต้านม และรังไข่ เช่น ถ้ามียีนกลายพันธุ์ก็ต้องรีบตรวจตั้งแต่อายุน้อย และคุยกับแพทย์ถึงการลดความเสี่ยงด้วยการทำศัลยกรรมเต้านมก่อนเกิดมะเร็ง นอกจากนี้การตรวจยีน BRCA ยังใช้เป็นแนวทางปรับการดำเนินชีวิต เช่น เลี่ยงการใช้ยาฮอร์โมนเพศหญิงโดยไม่จำเป็น, ใช้ในการช่วยเลือกใช้ยามุ่งเป้าให้ตรงกับคนไข้แต่ละคนได้ เช่น คนไข้มะเร็งรังไข่ที่มียีน BRCA กลายพันธุ์จะได้ประโยชน์จากการใช้ยาเม็ด Olaparib กินเพื่อเป็นทางเลือก นอกจากเคมีบำบัด ทั้งนี้การตรวจยีนมะเร็งในสมัยก่อนมีราคาที่แพงมากและต้องรอผลตรวจนาน 3-4 เดือน แต่ปัจจุบันสามารถตรวจในประเทศไทยได้ โดยตรวจจากเลือด และรอผลเพียง 3-4 สัปดาห์อีกทั้งค่าใช้จ่ายในการตรวจก็ลดลงมาก
  • การตรวจสารบ่งชี้มะเร็งต่อมลูกหมาก PSA พบว่า ถ้าค่านี้สูงเกิน 10 อาจเป็นสัญญาณของมะเร็งต่อมลูกหมากและควรส่องกล้องตัดชิ้นเนื้อว่าเป็นมะเร็งหรือไม่ แต่ก็มีผลข้างเคียงที่อันตราย คนไข้บางส่วนจึงกลัวและไม่ยอมตรวจ แต่ปัจจุบันมีเทคโนโลยีตรวจเลือด Liquid biopsy ที่จะหาเซลล์มะเร็งต่อมลูกหมากที่หลุดออกมาในกระแสเลือด เพื่อบอกโอกาสที่จะมีมะเร็งและความจำเป็นต้องรับการตัดชิ้นเนื้อถ้าการผลเลือดนี้บ่งไปทางมะเร็ง และตรวจซ้ำตามระยะเวลาที่กำหนดจากค่าเลือด
  • การตรวจส่องกล้องหามะเร็งลำไส้ระยะแรก สามารถปรับได้โดยใช้การตรวจยีนเสี่ยงมะเร็งลำไส้ คนที่มีพี่น้องเป็นมะเร็งลำไส้อายุน้อย หรือตรวจพบยีนเสี่ยงมะเร็งลำไส้ ต้องส่องกล้องตั้งแต่อายุน้อยกว่าคนทั่วไป แต่มีความกังวลหรือกลัวการส่องกล้อง และมีความเสี่ยงจากผลแทรกซ้อนเช่นกินยาที่ทำให้เลือดออกง่ายก็มีเทคโนโลยีตรวจเลือด Liquid biopsy ที่จะหาเซลล์มะเร็งลำไส้ที่หลุดออกมาในกระแสเลือด เพื่อบอกโอกาสที่จะมีมะเร็งและความจำเป็นต้องรับการส่องกล้องถ้าผลเป็นบวก ส่วนถ้าผลเป็นลบก็ให้ตรวจซ้ำในปีถัดไปได้

 

ปัจจุบันเราทราบว่ามะเร็งเกิดจากพันธุกรรมที่ทำให้เซลล์ร่างกายตัดลงกลายพันธุ์เป็นมะเร็ง ไม่ว่าเป็นมาแต่เดิมหรือจากการกระตุ้นโดยสารก่อมะเร็ง หรือโดยธรรมชาติตามอายุที่มากขึ้น ทำให้เราใช้ความรู้ทางเทคโนโลยีพันธุศาสตร์ หรือ Genomic มาช่วยออกแบบแผนการคัดกรองมะเร็งเฉพาะบุคคล เพื่อให้เกิดประโยชน์และความคุ้มค่าสูงสุด เพราะมะเร็ง ถ้ารู้เร็วก็รักษาได้และหายขาด

Share:

More Posts

เก็บ PBSC ไปทำไม

ในอดีต เรามีนวัตกรรมการเก็บเซลล์ต้นกำเนิดหลากหลายวิธี เช่น การเก็บเซลล์ต้นกำเนิดจากสายสะดือ จากกระดูก จากฟันน้ำนม เป็นต้น แต่ในปัจจุบันวิธีการเก็บเซลล์ต้นกำเนิดที่ได้รับความนิยมอีกวิธีหนึ่งคือการเก็บสเต็มเซลล์จากกระแสเลือด ที่ไม่ต้องเจ็บตัว ทำได้ง่ายและปลอดภัย ใช้เวลาในการทำสั้น สามารถนำเอาไปใช้ผลได้ภายใน 1 เดือน แต่คงจะมีหลายคนสงสัยว่าเก็บไปเพื่ออะไร การเก็บสเต็มเซลล์ต้นกำเนิดโดยวิธีนี้สามารถที่จะใช้คงสภาพของเซลล์และอายุไว้ได้ รวมถึงสามารถที่จะนำไปใช้หากเป็นโรคในอนาคตได้ เช่น โรคมะเร็งบางชนิด รวมถึงโรคภูมิคุ้มกันต่อต้านตัวเอง และในระยะหลังก็มีรายงานการศึกษาของการนำมาใช้เพื่อการรักษาโรคหลอดเลือดสมอง โรคเบาหวาน โรคหัวใจที่มีหลอดเลือดตีบ ข้อเข่าเสื่อมได้อีกด้วย ขั้นตอนการเก็บ

ขยายความการรักษามะเร็งและแนวโน้มในอนาคต (ตอน 2)

ฉบับที่แล้ว ผมได้ขยายความถึงเรื่องที่ว่าทำอย่างไรให้รู้เร็วว่าเป็นมะเร็งให้ทราบกันไปแล้ว ฉบับนี้มาว่ากันต่อถึงเรื่องของการรักษามะเร็งมาตรฐานในปัจจุบัน การรักษามะเร็งมาตรฐานในปัจจุบัน การวินิจฉัยชนิดมะเร็งที่ถูกต้องเริ่มจากอาการที่สงสัย เช่น ตรวจพบก้อนเนื้อที่อวัยวะที่สงสัย มีภาพทางการแพทย์หรือผลตรวจแล็ปผิดปกติ และได้ชิ้นเนื้อมาตรวจทางพยาธิวิทยา ที่เรียกเจาะชิ้นเนื้อ (biopsy) ทั้งจากการใช้เข็มเจาะบริเวณที่อยู่ตื้น หรือการผ่าตัดเข้าไปภายในร่างกายเพื่อยืนยันว่าเป็นมะเร็งจริง ๆ แต่โชคดีว่าปัจจุบันเรามีทางเลือกใหม่ ๆ เช่น ส่องกล้องเข้าไปในทางเดินอาหาร ทางเดินหายใจ ทางเดินปัสสาวะ endoscopic biopsy ใช้เข็มเจาะและนำวิถีด้วยภาพรังสีเจาะผ่านผิวหนังเข้าไปที่อวัยวะภายใน หรือ intervention

การรักษามะเร็งและแนวโน้มในอนาคต (ตอน 1)

การรักษามะเร้งนั้น นอกจากหลักการสำคัญคือ รู้เร็ว รักษาได้ หายขาด แต่ปัญหาที่มะเร็งยังทำให้คนไทยเสียชีวิตคือ ทำอย่างไร ให้รู้เร็วว่าเป็นมะเร็ง รักษาตามมาตรฐาน ตามระยะโรค และการรักษาเสริม แก้ไขผลข้างเคียงจากการรักษา และการรักษาโรคร่วม ทำอย่างไรไม่ให้เป็นซ้ำ และทราบแต่แรกว่าเริ่มมีมะเร็งกลับมาและจัดการ เรามาลองขยายความกันทีละข้อนะครับ การหามะเร็งระยะแรก มะเร็งส่วนใหญ่ไม่มีอาการ นอกจากมะเร็งที่เป็นก้อนโตขึ้นชัดหรือมีเลือดออกจากทวาร ดังนั้นจึงมีแนวคิดในการ “คัดกรองมะเร็งตั้งแต่ไม่มีอาการ” โดยเลือกกลุ่มที่เสี่ยงมาจัดการเป็นพิเศษ (personalized cancer screening)

พันธุกรรมมะเร็งและการแพทย์แม่นยำเฉพาะบุคคล

พัฒนาการทางการแพทย์ในปัจจุบันมีความก้าวหน้าอย่างมาก ทำให้การแพทย์เข้าใจถึงสาเหตุและกลไกของโรคต่างๆ นำมาซึ่งวิธีการรักษาโรคใหม่ๆทำให้อายุขัยของมนุษย์ยืนยาวขึ้น แต่ยังมีสาเหตุการตายสำคัญที่เรายังเอาชนะไม่ได้นั้นคือ “โรคมะเร็ง” ซึ่งเป็นสาเหตุการเสียชีวิตในอันดับแรกๆของทุกประเทศ             ในทศวรรษที่ผ่านมาเราได้ค้นพบความลับสำคัญอย่างหนึ่งของมนุษย์ นั่นก็คือแผนที่แสดงแบบพิมพ์พันธุกรรม หรือยีนของมนุษย์โดยโครงการถอดรหัสพันธุกรรมมนุษย์ (Human genome project) เพื่อศึกษารูปแบบพันธุกรรมที่ควบคุมลักษณะของสิ่งมีชีวิตทั้งด้านกายภาพ การทำงานของอวัยวะในหน่วยที่เล็กที่สุดคือเซลล์ พบว่าการแบ่งเซลล์ถูกควบคุมโดยยีนของคนแต่ละคนที่ได้จากพ่อและแม่ ยีนส่งผลต่อโอกาศเกิดโรคเช่น เบาหวาน ไขมันสูงและโรคหัวใจ ไปจนถึงมะเร็ง แตกต่างกันในแต่ละครอบครัวและเชื้อชาติ โดยที่เราตรวจสอบ (ถอดรหัสยีน) สร้างเป็นแผนที่ของยีนและโรคที่เกี่ยวข้องกันและวิจัยต่อถึงการรักษาได้            

ติดต่อสอบถาม

wincell-research-logo

บริษัท วินเซลล์รีเสิร์ช จำกัด ก่อตั้งโดย ดร.โอฬาร เปี่ยมกุลวนิช และประกอบด้วยทีมแพทย์และนักวิจัยที่เชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยีชีวภาพและภูมิคุ้มกันวิทยาที่ทันสมัยซึ่งพัฒนาวิธีการเอาชนะโรคที่เกิดจากมะเร็ง

ลิงค์ที่เกี่ยวข้อง
จดหมายข่าวของเรา

ส่งข้อมูลข่าวสารสุขภาพที่ดีสู่กล่องจดหมายข่าวของคุณ

Copyright 2020 © Wincell Research | All Rights Reserved |  Privacy policy | Terms of Service

covid